28. Oktobar. 2019., BiH Izvor vijesti: klix.ba
Mač pronađen u Vrbasu na detaljnom istraživanju

Mač iz 14. vijeka izvučen iz kamena u rijeci Vrbas u Banjoj Luci očišćen je i konzerviran i bit će u Muzeju Republike Srpske detaljnije proučen radi određivanja porijekla, a za nekoliko mjeseci i u stalnoj postavci. Muzejski savjetnik Janko Vračar rekao je Srni da je istraživanje o porijeklu mača tek na početku, da su dosadašnji pregledi pokazali da potiče iz 14. vijeka i da mu nedostaje vrh, te da će fokus biti na njegovim tipološkim oblicima.

“Priča o banjalučkom ‘excaliburu’ tek je na početku. Pokušat ćemo da otkrijemo gdje je iskovan, da preciznije odredimo kada je korišten, da ga dovedemo u vezu sa određenim ličnostima i događajima na prostoru kanjona Vrbas tokom 14. i 15. vijeka”, naveo je Vračar, koji je i istoričar.

On je podsjetio da je mač pronađen u Vrbasu u blizini sela Rekavice, u neposrednoj blizini srednjovjekovnog utvrđenja Zvečaj, tadašnjeg veoma značajnog središta gdje su 1463. godine prilikom osmanskog osvajanja Bosne vođene žestoke bitke.

Prema njegovim riječima, rendgenska analiza nije pokazala nikakve oznake na maču, pa se ne zna gdje je iskovan.

“Na većini mačeva postoji simbol kovnice, obično u obliku vuka, rašljastog krsta ili Andrijinog krsta”, naveo je Vračar.

On je istakao da je mač očuvan jer nije bio u kontaktu sa vazduhom, te je bio prekriven naslagama sedre, što ga je zaštitilo od propadanja.

“Vrbas je dosta brz i mutan na lokaciji gdje je pronađen mač, pa ga nije bilo lako ni vidjeti, na dubini od četiri metra”, rekao je Vračar.

On je napomenuo da nije tako rijetko da mač bude pronađen u vodi, navodeći da samo u Evropi u rijekama ili jezerima bude pronađeno 70 odsto mačeva.

“Ovo je u mojoj karijeri četvrti mač pronađen u rijeci. Jedan primjerak je pronađen 2012. godine u Uni u Bosanskoj Dubici, nakon toga u Savi kod sela Kobaš, blizu Srpca. Nedavno su nas kontaktirali iz Sanskog Mosta, gdje je u rijeci pronađen mač iz identičnog perioda kao i ovaj iz Vrbasa”, rekao je Vračar.

Mač je iz Vrbasa izvučen 17. oktobra.

ZADNJE VIJESTI IZ BiH